Μήνυμα

Πάντα να πολεμάς και να αντιστέκεσαι, κι ας μένεις μόνος. Μονάχος, έρημος, γαλήνιος, να πολεμάς για το καλό του Ανθρώπου. ( Ι. Π. Κουτσοχέρας)

Πέμπτη, 30 Απριλίου 2015

ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ 1944 ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΕΡΜΑΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΑΜΑΤΑ



           1944-ΔΥΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΜΙΚΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ-ΟΜΑΔΑΣ ΓΕΡΜΑΝΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΩΝ* 

          Το θέμα του παρόντος σημειώματος  αφορά τους δύο ποδοσφαιρικούς αγώνες που έγιναν στην Καλαμάτα μεταξύ Ελλήνων και Γερμανών, λίγους μήνες πριν αποχωρήσουν τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής. (Τέτοιες ποδοσφαιρικές συναντήσεις ήταν σπουδαία ευκαιρία για τους Έλληνες να «συγκρουστούν» με ξένες αθλητικές δυνάμεις. Έναν τέτοιο αγώνα, υπάρχουν σχετικές ειδήσεις, έδωσε το 1928 ο Απόλλων Καλαμάτας, συνοδευόμενος από αρκετούς φιλάθλους του, παίζοντας στην Πύλο με το πλήρωμα του «ελλιμενισμένου Αγγλικού στόλου»).  Οι συνθήκες εκείνης της εποχής έχουν περιγραφεί από πολλούς συγγραφείς, αλλά και οι πολλαπλών ειδών συγκρούσεις μεταξύ των Ελλήνων απετέλεσαν πεδίο αντιπαράθεσης, τα αποτελέσματα και οι ιστορικές εκτιμήσεις εκείνης της περιόδου  ταλανίζουν μέχρι σήμερα την πατρίδα μας. Οι αναφορές του γράφοντος θα περιοριστούν στους λεκτικούς όρους εκείνης της εποχής.
        Με βάση την ημερολογιακή καταγραφή των ιστορικών περιστατικών του α΄ διμήνου του έτους 1944, έχει γίνει διασταύρωση των σπουδαιότερων γεγονότων και επιγραμματικά θα αναφερθούν,  αντιγράφω περιγραφικά από το βιβλίο του Νίκου Ζερβή «Καλαμάτα-Αντίσταση-Απελευθέρωση» τόμος Ε΄ (1.1.1944-5.9.1944) σελ. 15». Τα σημαντικότερα γεγονότα εκείνης της περιόδου της Κατοχής στην περιοχή μας  ήταν : Την πυρπόληση του Αλμυρού από τον Γερμανικό Στρατό (13.1.1944). Τις συλλήψεις πολιτών στην Καλαμάτα από τον Ελληνικό Στρατό Λακωνίας (27.1.1944). Την εκτέλεση 7 πατριωτών στην Αλαγονία από τον Γερμανικό Στρατό (30.1.1944). Τις ομαδικές συλλήψεις πολιτών στην Καλαμάτα από τους οπλοφόρους του Νομάρχη Μεσσηνίας με την βοήθεια του Γερμανικού Στρατού (4.2.1944). Την ενέδρα του ΕΛΑΣ εναντίον Γερμανικής φάλαγγας στο χωριό Άγιος Φλώρος (5.2.1944). Την ενέδρα του ΕΛΑΣ σε Γερμανική φάλαγγα στην Καζάρμα Πυλίας (8.2.1944). Τις ομαδικές εκτελέσεις (αντίποινα) πατριωτών από τον Γερμανικό Στρατό στην Καλαμάτα (8.2.1944). Την ίδρυση των Ταγμάτων Ασφαλείας. Την δεύτερη ενέδρα του ΕΛΑΣ εναντίον Γερμανικής Φάλαγγας στον Άγιο Φλώρο (19.2.1944).
        Ο αθλητισμός, και κυρίως το ποδόσφαιρο, ήταν σχεδόν ανύπαρκτος στην μαύρη αυτή περίοδο της Κατοχής.  Επετράπη όμως από τις Κατοχικές αρχές  να γίνουν σποραδικά ποδοσφαιρικοί αγώνες, σε κάποιες πόλεις της Ελλάδος. Για την ποδοσφαιρική δραστηριότητα π.χ. στην Αθήνα, υπάρχουν καταγραμμένες πληροφορίες, κυρίως από τις διηγήσεις του Κλεάνθη Μαρόπουλου αρχηγού της ΑΕΚ, ο οποίος, εκτός από ποικίλες πληροφορίες,  περιγράφει και έναν ποδοσφαιρικό αγώνα μεταξύ ΠΑΟ και ΑΕΚ το 1942. Ο αγώνας οργανώθηκε με την άδεια των αρχών Κατοχής και σκοπός των ποδοσφαιριστών, που ανήκαν στην  Ένωση Ελλήνων Αθλητών (οργάνωση αθλητών από όλα τα αθλήματα και ιδρύθηκε στην Κατοχή για να κρατήσει την αθλητική δράση ζωντανή) ήταν τα χρήματα από τα εισιτήρια να τα έδιναν στους φυματικούς συναθλητές τους που νοσηλεύονταν στο νοσ. Σωτηρία. Πουλήθηκαν 15.000 εισιτήρια και πριν την έναρξη του αγώνα οι ποδοσφαιριστές ζήτησαν τα χρήματα από τους οργανωτές. Αυτοί δεν τα έδωσαν, το παιχνίδι δεν έγινε, οι ποδοσφαιριστές ενημέρωσαν επί τόπου του φιλάθλους, εκείνοι αγανακτισμένοι  διέλυσαν το γήπεδο της Λεωφόρου και οργάνωσαν αυθόρμητα την πρώτη μαζική αντικατοχική διαδήλωση.  Οι αθλητές, πανελλαδικά, προσπαθούσαν να πάρουν άδεια από τις αρχές Κατοχής  για ποδοσφαιρικούς αγώνες, λίγες όμως φορές το κατάφεραν διότι πάντα, από την μεριά των Γερμανών κυρίως, υπήρχε η αντιπρόταση για αγώνες με στρατιώτες των κατοχικών δυνάμεων.
        Το ποδόσφαιρο σαν λαϊκό άθλημα, συγκέντρωνε στις τάξεις του αθλητές οι οποίοι στελέχωναν και αριστερές οργανώσεις. Μέσα στην ομάδα του Μεσσηνιακού Γ.Σ. υπήρχαν αρκετοί ποδοσφαιριστές με αριστερά φρονήματα (περιγράφει παραστατικά ο Δημήτρης-Τάκης Χιουρέας σε δακτυλογραφημένο σημείωμα με θέμα τον Μεσσηνιακό, του οποίου υπήρξε αθλητής), οι οποίοι κατά την Μεταξική περίοδο εδιώχθησαν, με αποτέλεσμα η ομάδα του Μεσσηνιακού να ξεμείνει χωρίς τους κορυφαίους αθλητές της. Έτσι το 1939, επειδή ο Μεσσηνιακός είχε περιπέσει σε αδράνεια, μέλη του Δ.Σ. και κάποιοι αθλητές του ίδρυσαν την ομάδα Πράσινα Πουλιά και δραστηριοποιήθηκαν με αυτή. Η Κατοχή βρίσκει σε δράση τις ομάδες των Πρασίνων Πουλιών, του Απόλλωνα, της ΑΕΚ, του Ολυμπιακού και της Δάφνης. Πιθανότατα (είναι προς έρευνα) και καθ’ όλη τη διάρκεια της Κατοχής, δεν υπήρξαν επίσημες ποδοσφαιρικές συναντήσεις. Στο προαναφερθέν σημείωμα του Δημήτρη-Τάκη Χιουρέα, αναφέρεται (και άκριτα χρησιμοποίησα σε δημοσίευμά μου σχετικό με την ιστορία του Μεσσηνιακού) πως στην διάρκεια της Κατοχής εκτελέστηκαν τρεις σπουδαίοι ποδοσφαιριστές του Μεσσηνιακού Γ.Σ. οι Πότης Μανωλούδης, Ντίνος Μελενίκος  και Αργύρης Αλεξανδρόπουλος.    Για τον Αλεξανδρόπουλο δεν μπόρεσα να βρω σχετικό στοιχείο που να αποδεικνύει τα γραφθέντα περί της εκτέλεσής του. Για τον Μελενίκο έχω την βεβαίωση από τον ανιψιό του Δημήτρη ότι πέθανε από φυματίωση το 1943. Για το Μανωλούδη όμως υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία. Ο Πότης Μανωλούδης

Ο Πότης Μανωλούδης με την φανέλα του Μεσσηνιακού 1932.
  υπήρξε μεγάλη αθλητική προσωπικότητα, συνελήφθη στις συλλήψεις την 4η Φεβρουαρίου 1944 και εκτελέστηκε στο χώρο του Στρατοπέδου μαζί με άλλους 148 πατριώτες την 8η Φεβρουαρίου 1944. Τα άψυχα κορμιά τους οι Γερμανοί τα έβαλαν σε ομαδικό τάφο στην περιοχή των παλιών Σφαγείων στην δυτική παραλία και η μακάβρια αποκάλυψή τους έγινε ένα χρόνο μετά,  το 1945. Ήταν τότε 32 χρονών, ανύπαντρος με επάγγελμα φοντοποιός. Γράφει γι αυτόν ο Τάκης Χιουρέας πως ήταν «λίγο κοντόχοντρος όμως  ταχύς και δυναμικός, ήταν ένα αξιόλογος κυνηγός.  Ήσυχο και καλόκαρδο παιδί της Φυτειάς, εκτελέστηκε  στην Κατοχή από τους Γερμανούς και τους ντόπιους συνεργάτες τους.  Το παρατσούκλι του ήταν “γούτος”.»
         Από την μεριά των Γερμανών το έτος 1944 ήταν  καθοριστικό για την εξέλιξη του πολέμου. Η μία ήττα μετά την άλλη συντόμευε την κατάρρευσή τους και απεγνωσμένα  προσπαθούσαν να διατηρήσουν την «τάξη».  Το ποιος έριξε την ιδέα για να γίνει φιλικός ποδοσφαιρικός αγώνας μεταξύ της Μικτής Καλαμάτας και μιας Γερμανικής ομάδας, και το αν πιέστηκαν οι Έλληνες να πάρουν μέρος σε αυτόν τον αγώνα δεν είναι γνωστό. Ένας τέτοιος αγώνας ίσως να είχε πολλούς στόχους. Από τη μεριά των Ελλήνων, να «εκδικηθούν» νικώντας τους βάρβαρους κατακτητές και ίσως, ένα ξέσπασμα αντικατοχικής διαδήλωσης, όπως είχε συμβεί και σε άλλα μέρη.  Για τους Γερμανούς πιθανότατα, το αναμενόμενο νικητήριο αποτέλεσμα θα τους έδινε ηθικό και επιβεβαίωση της ανωτερότητας της «φυλής» τους, θα ήλπιζαν πως με ένα τέτοιο αθλητικό γεγονός θα δινόταν η εντύπωση πως η γενική κατάσταση ήταν υπό έλεγχο και,  μάλλον ο κύριος στόχος, πως η συνύπαρξη Ελλήνων και Γερμανών επισήμων και η αναμενόμενη προσέλευση χιλιάδων φιλάθλων, θα αποτελούσε και «νομιμοποίηση» της Κατοχής-επιδίωξη που ευθαρσώς ομολογήθηκε  πριν την έναρξη του αγώνα από τον ομιλητή. Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο που πρέπει να λάβει υπόψη του ο αναγνώστης τούτου του κειμένου είναι και ΟΛΑ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΣΥΝΕΒΗΣΑΝ ΤΟΥ Α΄ ΔΙΜΗΝΟΥ 1944 ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΠΩΣ 149 ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΙΧΑΝ ΕΚΤΕΛΕΣΤΕΙ ΕΝΑ ΜΗΝΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΠΡΙΝ ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΚΑΙ ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΗΞΕΡΕ ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΕΝΤΑΦΙΑΣΤΕΙ.  (α/Οι εκτελέσεις έγιναν αμέσως γνωστές στην Καλαμάτα και ο κόσμος τα είχε χαμένα, με τα πρωτοφανή για την Καλαμάτα, ομαδικά αντίποινα. Θυμάμαι-γράφει ο κ. Νίκος Ζερβής-ότι αρκετοί συγγενείς των εκτελεσθέντων ειδοποιήθηκαν και πήγαν στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου της πόλης μας, όπου ο τότε εφημέριος Παναγ. Τσίχλης έδινε τον ρουχισμό τους που του είχε παραδώσει ο Γερμανικός στρατός κατοχής. β/ Παρόλο που δεν είναι το θέμα του σημειώματος αυτό, τολμώ να γράψω αυτό που έχω διαβάσει, ως καταγγελία προς το Γραφείο Εγκληματιών Πολέμου του Έλληνα αναγκασμένου να εκτελεί χρέη διερμηνέα, γιατρού Νίκου Τριανταφυλλάκη, πως ένας Γερμανός λοχαγός ονόματι Schmidt  μαζί με τον υπολοχαγό Peicoln προέβησαν σε όλες τις εκτελέσεις, πυροβολώντας στον κρόταφο τους  κρατούμενους, με όπλα «παραμπέλουμ»).

       φωτογραφία από γερμανικές εκτελέσεις. Για να μην ξεχνάμε. Αρχείο περιοδικού Όριον

          Στην κοινή έκδοση των τοπικών εφημερίδων «Θάρρος, Σημαία, Τα Νέα» την 3η Μαρτίου 1944, ανακοινώνεται ο αγώνας, που θα γινόταν στο γήπεδο του Μεσσηνιακού την Κυριακή 5 Μαρτίου 1944 στις 2μμ, ως «Μεγάλη Ποδοσφαιρική συνάντησις μεταξύ των ομάδων Γερμανικού Στρατού-Μικτής Καλαμών». Τον αγώνα θα τιμούσαν με την παρουσία τους οι κ.κ. Φρούραρχος-Νομάρχης-Δήμαρχος και οι Διοικήσεις της Χωροφυλακής και των Ταγμάτων Ασφαλείας, με διαιτητή τον κ. Ιωάννη Καλοφυσούδη. Παράλληλα η ανακοίνωση καλούσε τους επίλεκτους ποδοσφαιριστές σε προπόνηση την Παρασκευή 3 Μαρτίου. Οι επιλεγέντες ήταν: Παρασκευόπουλος Γ., Μίχος Βασιλ., Μανωλάκος Α., Κανελλίδης Τ., Σαπουντζής, Κριθιώτης, Αρμένης, Ρετζέπης, Αλησμόνης Γ., Αλησμόνης Κ  ., Κατσουλάκος, Μπογέας, Ταμπούκ, Αναστασόπουλος και Βασιλάκης.
         Σε μια προσπάθεια διαφήμισης του αγώνα γράφει η 3πλή εφημερίδα πως «…ο σημερινός αγών είναι ίσως ο σπουδαιότερος του Καλαματιανού ποδοσφαίρου. Για πρώτη φορά σχηματίζεται μικτή για να αντιμετωπίσει ξένην ομάδα. Η ευγενής χειρονομία των Γερμανών στο σημερινό παιχνίδι, και ο σκοπός που γίνεται αυτή η συνάντησις, πρέπει να εκτιμηθή δεόντως και να συρρεύση όλη η Καλαμάτα στο γήπεδο….συμμετέχουν οι άσσοι του καλαματιανού ποδοσφαίρου και των τεσσάρων ομάδων… ο διαιτητής Καλοφισούδης αποκαλείται «διεθνής».
        Στο φύλο της 7ης Μαρτίου 1944 ο δημοσιογράφος ΓΙΑΝ.ΜΑΝ. περιγράφει αναλυτικά τον αγώνα, με τίτλο «Η προχθεσινή κοσμοσυρροή εις το γήπεδον του Μεσσηνιακού» ως εξής: «Eνώπιον δέκα και πλέον χιλιάδων θεατών διεξήχθη την παρελθούσαν Κυριακήν ο ποδοσφαιρικός αγών μεταξύ της ομάδος του Γερμανικού Στρατού και της Μικτής Καλαμών, την οποίαν απετέλεσαν άσσοι του Καλαματιανού ποδοσφαίρου. Τον αγώνα ετίμησαν δια της παρουσίας των ο Γερμανός Διοικητής της ναυτικής βάσεως μετά του Επιτελείου του, ο τοπικός Έγκχολμ, ο Νομάρχης Μεσσηνίας κ. Δ.Περρωτής, ο  Έλλην φρούραρχος Μεσσηνίας συνταγματάρχης κ. Κάτσαρης, ο Φρούραρχος Καλαμών αντισυνταγματάρχης κ. Γεωργανάς, ο Διοικητής του Τάγματος Ασφαλείας κ. Δ. Αλεξόπουλος μετά των κ.κ. αξιωματικών του τάγματος, ο Δημαρχών κ. Κ. Λυμπερόπουλος και πολλοί άλλοι Γερμανοί αξιωματικοί
  
  Φωτογραφία από το βιβλίο του Νίκου Ζερβή "ΚΑΛΑΜΑΤΑ Κατοχή-Αντίσταση-Απελευθέρωση Τόμος Ε΄(1.1.-5.9.1944), με τους επίσημους που παρακολούθησαν τον 1ο αγώνα. Η φωτογραφία ήταν προσφορά του Βασιλείου Ι. Αλησμόνη

         και στρατιώται.
           Ολίγον προ της ενάρξεως του αγώνος και αφού οι δύο ομάδες υπό τον διαιτητήν Καλοφυσούδην παρετάχθησαν προ των επισήμων, ο κ. Δ.Περρέας προσφώνησε τους παρισταμένους εκ μέρους της Ενώσεως Ποδοσφαιρικών Σωματείων Καλαμών, ως εξής: «Αξιότιμε κ. Φρούραρχε, Κύριε Νομάρχα, κυρίες και κύριοι, σας ευχαριστώ θερμώς που δια της παρουσίας σας τιμήσατε τον σημερινόν μας αγώνα. Σκοπός του σημερινού μας αγώνος δεν είναι η ανάπτυξις της αθλητικής αμίλλης, αλλά δια της πρωτοφανούς αυτής κοσμοσυρροής, να σας αποδείξωμεν, δια μίαν ακόμη φοράν, τόσον οι αθληταί όσον και ο φίλαθλος λαός των Καλαμών, την ειλικρινήν αγάπην των τόσον εις τον Γερμανικόν στρατόν, όσο και εις τον αξιότιμον Νομάρχην μας κ. Δ.Περρωτήν, καθώς και εις τας στρατιωτικάς και πολιτικάς αρχάς της πόλεώς μας». Ο κ. Βασ. Γεωργόπουλος μετέδωσε τον λόγον του του κ. Περρέα γερμανιστί εις τους παριστάμενους Γερμανούς εκπροσώπους των αρχών κατοχής, οι οποίοι εξέφρασαν την ζωηράν ικανοποίησίν των. Ακολούθως προσεφέρθη υπό του αρχηγού της Μικτής Καλαμών εις την Γερμανικήν ομάδα ωραιοτάτη σημαιούλα φιλοτεχνουμένην με αρκετήν καλαισθησίαν και φέρουσα τα χρώματα της Ελληνικής και της Γερμανικής σημαίας με τον αγκυλωτόν σταυρόν.
Ο ΑΓΩΝ
Ο αγών ήρχισε στας 2 ακριβώς υπό την διαιτησίαν του κ. Καλοφυσούδη. Πρώτη εισέρχεται στο γήπεδο η ομάς των Γερμανών γενομένη δεκτή με χειροκροτήματα από τας δέκα χιλιάδες θεατών που είχαν κατακλύσει το Στάδιον. Κατόπιν εισέρχεται η μικτή με την εξής σύνθεσιν. Τερματοφύλαξ Παρασκευόπουλος (Ολυμπιακού), οπισθοφύλακες Μήχος (Πράσινων Πουλιών), Κανελλίδης (Ολυμπ.), μέσοι Τινγκιλιάν (Πρασ. Πουλ.), Κριθιώτης (Δάφνης),  Σαπουντζής (Απόλλωνος), κυνηγοί  Αλησμόνης (Πρ. Πουλ.), Καμπούρης (Απολ), Μπογέας (Πρ. Πουλ.),  Παπαδάκος (Απολ.), Κατσουλάκος (Πρ.Πουλ.). Η δεκάρα ευνοεί τους Γερμανούς οι οποίοι εκλέγουν το ανατολικόν μέρος του γηπέδου που είχε ευνοϊκόν τον άνεμον. Ο αγών αρχίζει ταχύς, τεχνικός, με εναλλασόμενας φάσεις. Η γραμμή των μέσων της μικτής εργάζεται θαυμάσια με επικεφαλής τον Κριθιώτη που είναι πανταχού παρών, ενώ από τους γερμανούς φαίνεται καθαρά η αξία των σέντερ-χαφ, δεξιού οπισθοφύλακος και των έξω της επιθετικής πεντάδος. Η μικτή μετά το 10΄ αρχίζει να πιέζει την εστία των Γερμανών, αλλά με σουτ ως επί το πλείστον άστοχα και ακίνδυνα. Πολλές ευκαιρίες χάνουν οι Αλησμόνης-Κατσουλάκος και Παπαδάκος, και μας βρίσκει το τελευταίον λεπτόν του α΄ ημιχρονίου με αποτέλεσμα 0-0. Το δεύτερον ημιχρόνιον αρχίζει με ελαφράν μετατροπήν εις την μικτήν με την αντικτάστασιν του Μήχου δια του Μανωλάκου και του Σαπουτζή δια του Κοσμοπούλου. Ο αγών αρχίζει με την ιδίαν ορμήν και τέχνην του α΄ ημιχρονίου, αλλά με μεγαλυτέραν πίεσην της μικτής επί της εστίας των Γερμανών, στο 5΄ ο Παπαδάκος εκμεταλλευόμενος την έξοδον του τερματοφύλακος σημειώνει το α΄ τέρμα της μικτής. Ο αγών εξελίσσεται με μεγαλύτερον πείσμα και στο 25΄ λεπτόν επιτυγχάνεται η ισοπαλία δια του έξω δεξιά των Γερμανών. Σε διάστημα 10΄ οι Γερμανοί σημειούν έτερα 2 τέρματα και μόλις εις το τελευταίον λεπτόν του αγώνος από ένα καλοτραβηγμένο κόρνερ του Μπογέα μετατρέπουν το 3-1 εις 3-2. Η μικτή, αν αφαιρέση κανείς τας προσπαθείας των εξαιρετικών ποδοσφαιριστών Κριθιώτη-Μπογέα-Τινγκιλιάν, έπαιξε μέτρια, ίσως στο πρώτο ημιχρόνιο να παρουσίασε κάτι, στο δεύτερο όμως υστέρησε για να μεταβληθή το σκόρ εις βάρος της. Αντιθέτως οι Γερμανοί κατέβαλλαν κάθε προσπάθεια για να επιβληθούν και το κατόρθωσαν μετά το εις βάρος των σημειωθέν τέρμα».
(Η κόρη του Μπογέα, δικηγόρος Καλαμάτας Βάσω Μπογέα, μου είπε πρόσφατα πως ο πατέρας της τής είχε εκμυστηρευτεί ότι σε αυτόν τον αγώνα «άφησαν τους Γερμανούς να νικήσουν για να μην έχουν επιπτώσεις», κάτι το οποίο ήταν πολύ πιθανό. Υπήρξε ανάλογο προηγούμενο και για λόγους ιστορικής αλήθειας καταχωρώ, εν συντομία, το ανάλογο περιστατικό: «Η ιστορία αυτή εκτυλίχθηκε στο γερμανοκρατούμενο Κίεβο, το 1942. Οι ποδοσφαιριστές της «Ντιναμό», πλαισιωμένοι από τρεις συναδέλφους τους της «Λοκομοτίβ», φτιάχνουν, μεσούσης της γερμανικής κατοχής, την ποδοσφαιρική ομάδα «Σταρτ». Τα κατορθώματα των ρακένδυτων και υποσιτισμένων ποδοσφαιριστών της «Σταρτ» στο γήπεδο, που λειτουργούν ως ένεση ανάτασης για τον ουκρανικό λαό, ειδικά μετά τη νίκη τους επί της γερμανικής «PGS», δεν αφήνουν ασυγκίνητους τους ναζί. Οι χιτλερικοί στέλνουν στο Κίεβο τη θεωρούμενη ανίκητη ομάδα της γερμανικής αεροπορίας, τη «Φλάκελφ», με αποστολή να αναμετρηθεί με τη «Σταρτ».  Στον πρώτο αγώνα μεταξύ «Σταρτ» - «Φλάκελφ», στις 6 Αυγούστου 1942, οι Ουκρανοί διαλύουν τη γερμανική ομάδα με 5-1. Οι Γερμανοί ζητούν «εκδίκηση» και η ρεβάνς ορίζεται τρεις μέρες αργότερα. Ήδη από τα αποδυτήρια, πριν την έναρξη του αγώνα, οι άντρες των SS εφιστούν την προσοχή στους ποδοσφαιριστές της «Σταρτ»: «Οταν βγείτε στο γήπεδο θα χαιρετήσετε με τον δικό μας τρόπο»...   Λίγο αργότερα στο κατάμεστο στάδιο, στον ναζιστικό χαιρετισμό και στα «Χάιλ Χίτλερ» των αντιπάλων τους, οι παίκτες της «Σταρτ» απαντούν με τον σοβιετικό χαιρετισμό: «Fizcult Hura» (σ.σ.: «Ζήτω ο αθλητισμός»)!   Στο ημίχρονο του αγώνα, και ενώ το σκορ ήταν 3-1 υπέρ των Ουκρανών, η επίσκεψη των ναζί στα αποδυτήρια συνοδεύεται από το εξής ξεκάθαρο μήνυμα προς τους παίκτες της «Σταρτ»: ‘Η θα καθίσετε να χάσετε ή θα υποστείτε τις συνέπειες.  Οι Σοβιετικοί δεν κάθισαν να χάσουν. Ήξεραν τι επρόκειτο να ακολουθήσει, αλλά αποφάσισαν να παίξουν για την τιμή τους. Το ματς έληξε 5-3 υπέρ τους. Μετά από εκείνο τον «Αγώνα του Θανάτου» το αντίτιμο ήταν βαρύ αφού πολλοί από τους παίκτες της «Σταρτ» δολοφονήθηκαν από τους ναζί. Άλλοι πέθαναν κατά τη διάρκεια βασανιστηρίων. Άλλοι μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Και άλλοι εκτελέστηκαν μερικούς μήνες αργότερα. Όμως είχαν κερδίσει…»     
    

        Απ΄ότι φαίνεται όμως η μεγάλη προσέλευση θεατών και η μη ύπαρξη διαμαρτυριών για τα γερμανικά εγκλήματα, δίνει την ευκαιρία στους ίδιους διοργανωτές να ξαναοργανώσουν παρόμοιο αγώνα, ως ρεβάνς του πρώτου. Έτσι αποφασίστηκε και 2ος αγώνας των δύο ομάδων και οι προετοιμασίες άρχισαν νωρίς. Στις 25 Μαρτίου δημοσιεύεται η παρακάτω πρόσκλησις, που «καλούνται να παρευρεθούν σήμερον Σάββατον και ώραν 2αν μμ εις το γήπεδον του Μεσσηνιακού δι΄εκλογήν μικτής Καλαμών οι παίκται : Παρασκευόπουλος Γ. Δασκαλάς Β., Κανελλίδης Τ., Μίχος Β., Μανωλάκος, Οικονομίδης, Κριθιώτης, Βασιλάκης, Αρμένης, Σαπουτζής, Ευτύχης, Μπογέας, Μάκης Αλεξανδρόπουλος, Αλησμόνης, Κανάρης, Σαράντος, Τρικουράκης, Ταμπούκ , Κατσουλάκος, Δραγώνας, Καλογερόγιαννης, Φωτόπουλος Γ., Κουκάτης». Στις 29 Μαρτίου δημοσιεύεται νεώτερη πρόσκληση «εκ της Τοπικής Ενώσεως», στην οποίαν υπάρχουν κάποιες αλλαγές στα ονόματα της μικτής Καλαμών, δηλαδή καλούνται οι: Παρασκευόπουλος, Δασκαλάς,Κανελλίδης, Μίχος, Καλογιάννης, Οικονομίδης Ι., Κριθιώτης, Αργύρης, Βασιλάκης, Σαπουτζής, Ρεντζέπης, Ευτύχης, Τόλης, Φωτόπουλος, Γ., Εξαρχέας, Κανάρης, Αλησμόνης Κ., Αλησμόνης Γ., Σαράντος, Παπαδάκος, Δραγώνας, Κατσουλάκος, Σπάρτοκλας, Κανάρης, Αλεξανδρόπουλος, Αναστασόπουλος, Ταμπούκ, Μπογέας Κ., Χαλαζωνίτης, Καλογερόπουλος, Κάρτσωνας, Μπαλλής και Τρουπάκης.  Στις 2 Απριλίου υπάρχουν αλλαγές στην όλη διοργάνωση. Μάλλον η αθρόα προσέλευση ποδοσφαιριστών προκειμένου να αγωνιστούν στον επικείμενο αγώνα, επιβάλλει στην διοργανώτρια αρχή να οργανώσει «αγώνες επιλογής», για το ποίοι αθλητές θα αντιμετωπίσουν την Γερμανική ομάδα. Έτσι «συντάσσονται» δύο ομάδες με κάποιους ποδοσφαιριστές να αγωνιστούν με τα χρώματα της ομάδας του Ολυμπιακού και κάποιους άλλους με τα χρώματα της Δάφνης. Με τον Ολυμπιακό αγωνίστηκαν οι  : Παρασκευόπουλος,Κανελλίδης, Μίχος, Σαπουτζής, Κριθιώτης, Αρμένης, Αλησμόνης Κ., Αλησμόνης Γ., Μπογέας,  Κανάρης, Κατσουλάκος, Κάπελας, Ταμπούκ. Ενώ με την ομάδα της Δάφνης οι: Δασκαλάς, Τρουπάκης, Οικονομίδης, Καλογιάννης, Ευτύχης, Βασιλάκης, Δικαιουλάκος, Τόλης, Αγγελής,  Αλεξανδρόπουλος, Σπάρτοκλας, Παπαδάκος, Φωτόπουλος, Εξαρχέας,Ρετζέπης, Δραγώνας.
        Η μεγάλη συνάντηση θα γίνει την 9η Απριλίου και στις  6 του μήνα δημοσιεύεται από την Τοπική Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Καλαμών, μια ανακοίνωση που χαρακτηρίζει τον αγώνα ως «την μεγαλυτέρα των ποδοσφαιρικών συναντήσεων» και παρακαλεί τους φιλάθλους λόγω της σπουδαιότητος του αγώνος και της προβλεπόμενης αθρόας προσελεύσεως του κοινού πάντες να προσέλθωσι προ της ενάρξεως του αγώνος και καταλάβωσι θέσεις».
    
Στις 9 του μήνα, ανήμερα του αγώνα, ο δημοσιογράφος της εφημερίδας γράφει και αναφέρει ονομαστικά τους ποδοσφαιριστές που, κατά την γνώμη του, πρέπει να αποτελέσουν την σύνθεση της Μικτής Καλαμών. Το φύλο της 11.4.1944 των τριών εφημερίδων, δημοσιεύει περιγραφή του αγώνα ο δημοσιογράφος ΓΙΑΝ.ΜΑΝ. 

              Φωτογραφία από το βιβλίο του Νίκου Ζερβή "ΚΑΛΑΜΑΤΑ Κατοχή-Αντίσταση-Απελευθέρωση Τόμος Ε΄(1.1.-5.9.1944), με τους επίσημους που παρακολούθησαν τον 2ο αγώνα. Η φωτογραφία ήταν προσφορά του Βασιλείου Ι. Αλησμόνη
                  
Γράφει: «ΜΙΚΤΗ ΚΑΛΑΜΩΝ-ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΟΜΑΣ 3-2  . Ενώπιον των Επισήμων και χιλιάδων θεατών, προχθές η μικτή Καλαμών επεβλήθη της Γερμανικής ομάδος με σκορ 3-2. Την αντιπροσωπευτική ομάδα κατήρτισε ο Σ.Οικονομίδης, ως ακολούθως: Παρασκευόπουλος-Κανελλίδης-Αρμένης-Βασιλάκης-Κριθιώτης-Σαπουντζής-Αλησμόνης-Μπογέας-Αντικάκης-Κανάρης-(Σπάρτοκλας)-Κατσουλάκος. Μετά την ωραίαν προσφώνησιν του Οικονομίδη προς τους Επισήμους, την ανταλλαγήν ανθοδεσμών και θαυμασίου Επάθλου το οποίον προσέφερε ο αρχηγός της γερμανικής ομάδος, ο κ. Ναυτικός Διοικητής εσφύριξε την έναρξη του αγώνος εις τας 3.15 όστις άρχισε με εναλλασσομένας φάσεις, ότε στο 7΄ δια του μέσα δεξιά η Γερμανική ομάς επιτυγχάνει το πρώτον της τέρμα. Ο αγών συνεχίζεται σκληρός και οι Γερμανοί παρουσιάζουν τελείαν ομοιογένειαν και συνοχήν από την προηγούμενην συνάντησιν και καθίστανται απειλητικοί από λεπτό σε λεπτό με θυελλώδεις εξορμήσεις, ότε στο 13΄ επιτυγχάνουν και δεύτερον τέρμα. Η Μικτή, η οποία σιγά-σιγά συνέρχεται, και ιδία η άμυνα αποκρούει θαυμάσια κάθε προσπάθεια των αντιπάλων. Η γραμμή των μέσων με επικεφαλής τον Κριθιώτην, είναι πράγμα σχεδόν απέραστον και η συνεννόησις Κανελλίδη-Αρμένη-Παρασκευόπουλου αρκετά καλή. Η επίθεσίς μας απειλεί επανειλημμένως  την εστίαν των Γερμανών, αλλά οι δοκοί κι ο εξαίρετος τερματοφύλαξ την κρατούν απαραβίαστον. Ο μέσα αριστερά Κανάρης υστερεί καταπληκτικά, αργεί και σπάζει κάθε προσπάθεια για ευνοϊκό αποτέλεσμα και έτσι το ημιχρόνιον λήγει με το βαρύ αποτέλεσμα για  την μικτή με 2-0.
        Στο Β΄ ημιχρόνιον την θέσιν του έξω δεξιά καταλαμβάνει ο μικρόσωμος Σπάρτοκλας ο οποίος συμπληρώνει θαυμάσια την επιθετική πεντάδα, ο Μπογέας παίρνει την θέση του κεντρικού, ενώ ο εξαιρετικός Αντικάκης τοποθετείται μέσα αριστερά κι αρχίζει το παιχνίδι με πλήρη υπεροχή της μικτής. Στο 8΄ μια ωραία σέντρα του Αλησμόνη βρίσκει σε ευνοϊκή θέση τον Αντικάκη ο οποίος με κεραυνοβόλο σουτ  χαρίζει το πρώτο τέρμα. Μετά παρέλευσιν 6΄  επαναλαμβάνεται το ίδιο , ο Αλησμόνης σεντράρει ο επερχόμενος Μπογέας σουτάρει δυνατά, η μπάλα βρίσκει τον τερματοφύλακα και του φεύγει από τα χέρια για να βρει το στήθος του Αντικάκη και να περάση σχεδόν ξυστά την αριστερά δοκό. Ήδη η μικτή έχει ισοφαρίσει. Τα λεπτά παρέρχονται και η αγωνία των φιλάθλων κορυφούται. Οι  Γερμανοί με ψυχραιμίαν αντιμετωπίζουν την κατάστασιν και προσπαθούν με κάθε τρόπον να επιβληθούν. Οι Καλαματιανοί ποδοσφαιρισταί ακούραστοι καταβάλουν υπερανθρώπους δυνάμεις για τη νίκη, οπότε ο έξω αριστερά Κατσουλάκος κατορθώνει στο 23΄ με ένα γερό και αρκετά τεχνικό σουτ να χαρίση τη νίκη στην Καλαμάτα. Ο αγών έχει πια κριθή και μέχρι της λήξεως του ημιχρονίου το αποτέλεσμα δεν μεταβάλλεται.
          Γεγονός υπήρξε ότι η Μικτή προχθές έπαιξε θαυμάσια και κατέβαλλε κάθε προσπάθεια για τη νίκη. Αν μάλιστα στο α΄ ημιχρόνιο είχε καλυφθή καλύτερα η θέσις του μέσα αριστερά και ο Αρμένης δεν ήτο φοβισμένος στην αρχήν, θα είχαμε ακόμη ευνοϊκότερον αποτέλεσμα. Η εμφάνισις  στο γήπεδο του άσσου Αντικάκη ενθουσίασε τους φιλάθλους και ομολογούμε ότι η Καλαμάτα λίγες φορές έκλεισε στα στελέχη της τέτοιους ποδοσφαιριστάς. Οι Κριθιώτης-Κανελλίδης-Κατσουλάκος-Σαπουτζής-Αλησμόνης-Βασιλάκης-Σπάρτοκλας απέδωσαν θαυμάσια και μονάχα ο Μπογέας παραδόξως υστέρησε. Τον αγώνα διαιτήτευσε ο κ.Ι. Καλοφυσούδης αρκετά καλά και αμερόληπτα. ΓΙΑΝ. ΜΑΝ.
          Πιστεύω πως η λεπτομερής περιγραφή των δύο αναμετρήσεων από τον δημοσιογράφο, αλλά και η όλη κατάσταση εκείνης της περιόδου με τα παραπάνω εκτεθέντα περιστατικά της γερμανικής βαρβαρότητας, θα πρέπει να αποτελέσουν πεδίο έρευνας από τους ιστορικούς και τους ιστοριοδίφες, με στόχο να μελετηθεί λεπτομερώς η αθλητική ιστορία της Καλαμάτας κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής.
        Πιθανολογώ πως υπήρξαν φωτογραφίες από εκείνους τους αγώνες, αφού ήδη  βρέθηκαν οι 2 που δημοσιεύονται. Δυστυχώς παρ’  όλες τις αναζητήσεις του γράφοντος, δεν έγινε κατορθωτό να βρεθεί φωτογραφία των δύο ομάδων. Ας ελπίσουμε πως κάποιος που θα διαθέτει έστω και μία να την προσφέρει, ώστε να συμπληρωθεί η αθλητική ιστορία της πόλης μας.
Χρήστος Νικ. Ζερίτης

*στη μνήμη των 149 πατριωτών που εκτελέστηκαν  από τους Γερμανούς κατακτητές, στις 8 Φεβρουαρίου 1944 στο Στρατόπεδο.
                          

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου